Khẩu độ trong nhiếp ảnh

Loạt bài viết kì này sẽ bàn luận sâu hơn về các yếu tố trong tam giác phơi sáng : ISO, tốc độ màn trập và khẩu độ.Trong 3 nhân tố nói trên, khẩu độ đóng vai trò quan trọng trong việc quyết định chiều sâu của bức ảnh.
Bài viết dưới đây sẽ cung cấp những kiến thức cơ bản về khẩu độ cho người mới bắt đầu.

Khẩu độ là gì?

Nói theo cách dễ hiểu nhất, Khẩu độ chính là độ mở của ống kính khi chụp ảnh.

aperture1-425x491

Khi bạn ấn nút chụp trên máy ảnh, một chiếc lỗ nhỏ sẽ mở ra cho phép cảm ứng ghi lại hình ảnh. Độ lớn của lỗ phụ thuộc vào giá trị của khẩu độ. Độ mở của lỗ càng lớn, càng nhiều ánh sáng tràn vào – độ mở càng nhỏ, càng ít ánh sáng.

Khẩu độ được đo bởi ‘f-stop’. Bạn cũng thường thấy chúng được kí hiệu bởi f/<thông số>. Lấy ví dụ f/2.8, f/4, f/5.6, f/8, f/11, f/22…Việc điều chỉnh qua lại giữa các f-stop liền kề đồng nghĩa với việc tăng hoặc giảm gấp đôi độ mở của ống kính (tương đương với việc làm tăng hay giảm gấp đôi lượng ánh sáng có thể đi vào). Bên cạnh đó cũng cần lưu ý thêm rằng khi bạn tăng/giảm một nấc thông số tốc độ màn trập cũng sẽ làm tăng/giảm gấp đôi lượng ánh sáng có thể đi vào. Điều đó có nghĩa là nếu như bạn tăng cái này và giảm cái kia, lượng ánh sáng đi vào là không đổi.

Với những người mới làm quen với máy ảnh, điều khiến cho họ cảm thấy bối rối là những khẩu độ lớn lại có f-stop nhỏ hơn những khẩu độ nhỏ. Lấy ví dụ f/1.4 trên thực tế có khẩu độ rất lớn trong khi f/11 có khẩu nhỏ hơn nhiều. Nghe có vẻ vô lý nhưng nếu để ý kĩ, bạn sẽ thấy điều đó hoàn toàn bình thường. Trong toán học, có một quy tắc rất thú vị có thể áp dụng trong trường hợp này :
“Khi hai phân số có tử bằng nhau. Số nào có mẫu lớn hơn thì nhỏ hơn và ngược lại”

Độ sâu của trường ảnh

Trong nhiếp ảnh, việc thay đổi khẩu độ dẫn tới nhiều kết quả mà trong số đó đáng chú ý nhất là sự thay đổi về độ sâu trường ảnh bên trong tấm hình.

Độ sâu trường ảnh (Depth of Field – DOF) là khoảng thấy rõ của máy ảnh, tính từ điểm lấy nét. Như vậy, nếu bức ảnh có trường ảnh sâu nghĩa là cả vật ở gần cũng như ở xa đều rõ nét. Trường ảnh nông mang ý nghĩa chỉ một phần tấm ảnh rõ nét và phần còn lại sẽ bị mờ đi.

aperture-comparison

Ở đây ta có thể nhận ra rằng khẩu độ đóng vai trò rất lớn trong việc ảnh hưởng đến độ sau trường ảnh. Khẩu độ càng rộng, trường ảnh sẽ càng nông – khẩu độ càng dài, trường ảnh sẽ càng lớn.

(Có thể hơi khó hình dung nhưng bạn có thể nhớ rằng trị số f-stop càng nhỏ thì trường ảnh càng nông và ngược lại, f-stop càng to thì trường ảnh càng lớn)

Hình minh họa bên trên cho thấy với khẩu độ nhỏ (f/22) thì cả bông hoa lẫn hậu cảnh (background) đều rõ nét (trường ảnh sâu). Trong khi hình phía bên tay phải với khẩu độ lớn (f/4), chỉ bông hoa rõ nét còn hậu cảnh bị mờ (trường ảnh nông).

Cách tốt nhất để làm quen là hãy thực hành với nhiều mức khẩu độ khác nhau. Bạn sẽ nhanh chóng cảm thấy sự khác biệt giữa các loại khẩu độ và cách chúng ảnh hưởng tới độ sâu của trường ảnh.

Ứng dụng của khẩu độ trong một số loại hình nhiếp ảnh

Trong ảnh phong cảnh điều cần thiết là luôn luôn để khẩu độ nhỏ (trị số f-stop lớn) để làm rõ toàn bộ khung cảnh của bức hình.

index

Ngược lại trong ảnh chân dung, khẩu độ lớn tỏ ra hữu ích hơn khi làm mờ hậu cảnh và thu hút sự tập trung vào đối tượng.

Bokeh-Inspired-Female-Portraits15

Đặc biệt trong ảnh macro, khẩu độ lớn càng được chú trọng hơn nữa

macro_photography_35

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s