Sáng tạo ảnh với tốc độ cửa trập

Đối với những nhiếp ảnh gia, việc kiểm soát tốc độ màn trập là một công cụ hữu hiệu để điều chỉnh ánh sáng, bóng mờ và tạo ra nhiều hiệu ứng thú vị khác. Chúng ta hãy cùng nhau khám phá qua bài viết dưới đây.

Tôi luôn luôn tin rằng trong nhiếp ảnh, chúng ta nên tránh việc quá sa đà vào phần kỹ thuật, mà nên tập trung vào việc phát triển khả năng sáng tạo hơn. Tuy nhiên, có một số yếu tố kĩ thuật thực sự cần thiết để mang lại cho bạn một tấm ảnh đẹp – tốc độ màn trập chính là một trong số nhân tố nói trên.

Tốc độ màn trập là một trong ba yếu tố (đi kèm với khẩu độ và ISO) quyết định yếu tố ánh sáng của một bức ảnh. Đồng thời, nó quyết định đến độ sắc nét của bức ảnh, và mang vào tấm hình nhiều hiệu ứng sáng tạo khác. Hãy cùng xem đó là gì, tại sao nó trở nên quan trọng, và làm cách nào bạn có thể sử dụng nó.

shutter-speed-blurred

Tốc độ màn trập là một công cụ thiết yếu trong nhiếp ảnh và đáng để học. Ảnh chụp bởi Mikel

Tốc độ màn trập là gì?

Nằm bên trong camera, đối diện với cảm ứng (sensor) là một cánh cửa nhỏ gọi là màn trập. Khi bạn chụp một bức ảnh, nó mở ra và đóng lại để đưa ánh sáng vào sensor từ đó sinh ra hình ảnh. Tốc độ cửa trập quyết định việc nhanh hay chậm cánh cửa đó mở ra và đóng vào. Tốc độ cửa trập nhanh đồng nghĩa với việc cửa trập chỉ mở trong một khoảng thời gian ngắn, tốc độ chậm tương đương với việc cửa trập mở lâu hơn.

Tốc độ cửa trập được đo như thế nào?

Tốc độ cửa trập được tính theo giây, hoặc một phần của giây. Lấy ví dụ, tốc độ cửa trập 1/100 nghĩa là 1/100 giây, hoặc 0.01 giây. Nó còn được biết tới với tên gọi “thời gian phơi sáng”, bởi vì đó là khoảng thời gian cảm ứng ảnh được tiếp xúc với ánh sáng.

Phần lớn các dòng máy cung cấp một dải rộng tốc độ màn trập, bắt đầu từ vài phần nghìn giây lên đến vài giây. Các dòng máy chuyên nghiệp còn có chế độ “Bulb” cho phép người chụp giữ màn trập mở lâu đến khi nào mình muốn.

Lựa chọn tốc độ màn trập tốt nhất

Trong chế độ chụp tự động (Auto), máy ảnh sẽ lựa chọn tốc độ màn trập lý tưởng nhất. Điều không may là không phải lúc nào nó cũng chính xác, kết quả là ảnh của bạn thừa sáng/ thiếu sáng hoặc bị mờ nhòe.

Vậy nên, lý tưởng hơn là hãy chuyển qua chế độ chụp tay (chế độ M) và tự điều chỉnh tốc độ của màn trập. Khi thực hiện, bạn nên chú ý tới những điều sau :

Rung/lắc camera

Rung camera xảy ra khi tay bạn giữ camera. Không cần biết bạn giỏi đến mức nào, chắc chắn rằng bạn không thể giữ nó cân bằng tuyệt đối. Và chỉ đôi chút xê dịch cũng sẽ khiến cho ảnh của bạn bị mất nét, bị rung mờ

shutter-speed-camera-shake

Rung/lắc camera xảy ra khi bạn dùng tay giữ camera. Ảnh chụp bởi Dean Ayres

Để tránh xảy ra điều này, bạn cần sử dụng tốc độ màn trập nhanh hơn. Một điều cần chú ý nữa là khi điều chỉnh tiêu cự để chụp xa (đồng nghĩa với ống dài hơn), bạn càng nên lựa chọn tốc độ màn trập nhanh để tránh rung lắc camera.

Quy tắc vàng là tốc độ của màn trập nhỏ nhất nên bằng 1/chiều dài tiêu cự. Cho nên với những ống 200mm, sử dụng tốc độ màn trập nhỏ nhất là 1/200. Khi tính toán, sử dụng tiêu cự hiệu quả bằng cách nhân tiêu cự khẩu độ với thông số crop của camera.

Mờ chuyển động

Mờ chuyển động xảy ra khi bạn chụp một vật đang di chuyển, chẳng hạn như người đang chạy thi. Nếu bạn sử dụng tốc độ màn trập chậm, vận động viên sẽ chạy qua khung hình khi màn trập đang mở, tạo ra một vệt dài mờ trên tấm hình.

shutter-speed-motion-blur

Sử dụng tốc độ màn trập lớn để loại bỏ việc chuyển động bị mờ. Hoặc sử dụng nó để truyền tải thông điệp về tốc độ. Ảnh được chụp bởi Ondra Soukup

Bạn có thể tránh được việc này bằng cách để tốc độ chụp cao hơn. Bằng cách đó, vật thể sẽ di chuyển ít hơn khi màn trập đang mở, giảm mờ nhòe. Với tốc độ màn trập nhanh vừa đủ, người xem sẽ khó để ý được sự di chuyển, khi đó hoạt động của chủ thể bị “đóng băng”

Nhưng, trước khi để tốc độ chụp cao, bạn nên suy nghĩ về việc bạn có thật sự muốn loại bỏ chuyển động mờ hay không. Bởi vì đó là một phương pháp tốt để truyền tải thông điệp về chuyển động đến với người xem. Một phương pháp khác cũng được sử dụng là lia máy theo vật thể để khiến vật thể sắc nét, trong khi hậu cảnh bị mờ nhòe.

Phơi sáng

Khi chụp ảnh, cũng cần nên để ý tới hiệu quả của ánh sáng trong tấm hình. Tốc độ màn trập chậm đưa ánh sáng vào nhiều hơn, trong khi tốc độ nhanh cho ánh sáng vào ít. Bạn cần phải chọn tốc độ sao cho phù hợp, để khiến cho ảnh không bị quá nhiều ánh sáng (thừa sáng) hoặc tối quá (thiếu sáng). Đồng thời ánh sáng phải vừa đủ để làm rõ các chi tiết quan trọng trong hình.

shutter-speed-exposure

Lựa chọn tốc độ cửa trập đúng rất quan trọng để có được sự phơi sáng hoàn hảo, khắc họa chi tiết cả vùng sáng lẫn vùng tối. Ảnh chụp bởi Jeff Smallwood

Nhớ rằng phơi sáng không chỉ nằm ở tốc độ màn trập, mà còn liên quan tới nhiều yếu tố khác như khẩu độ và ISO. Một kỹ thuật hay là lựa chọn tốc độ cửa trập để đạt được độ sắc nét như mong muốn, sau đó điều chỉnh khẩu độ và ISO để có được sự phơi sáng hoàn hảo nhất.

Sáng tạo

Bằng việc sử dụng tốc độ cửa trập rất thấp hoặc rất cao, bạn có thể mang đến nhiều hiệu ứng thú vị cho bức ảnh của bạn.

Phơi sáng dài (long exposure) là việc bạn mở cửa trập lâu hơn mức bình thường – từ một vài giây cho đến một vài phút. Sẽ rất tuyệt vời nếu bạn áp dụng kĩ thuật này để tạo ra sự mềm mại của dòng nước, hay bắt những dòng chảy ánh sáng của xe cộ trên đường phố vào bạn đêm.

shutter-speed-long-exposure

Phơi sáng khiến cho dòng nước chảy mềm mại như sương mù. Ảnh chụp bởi Jim

Ngoài ra, bằng việc sử dụng tốc độ chụp nhanh bạn có thể chụp những bức hình ấn tượng bằng cách “đóng băng” chuyển động, như chụp một con chim đang bay, vận động viên đang thi đấu, hoặc những tia nước bắn tung tóe. Những tấm hình kiểu này cần rất nhiều lần chụp thử-sai, tuy nhiên kết quả thu được là trên cả tuyệt vời!

shutter-speed-short-exposure

Sử dụng tốc độ chụp rất nhanh để đóng băng chuyển động. Ảnh chụp bởi Diego Diaz

Sáng tạo là không giới hạn. Đừng ngại ngùng thử nghiệm những thiết lập mà bạn chưa từng trải qua. Không thể nói trước được vì đôi khi chính bạn là người sáng tạo ra những góc nhìn mới cho một chủ đề cũ.

Cách tốt nhất là hãy liên tục thử và thử. Chú ý đến hiệu quả của ánh sáng và chuyển động mờ trong những tấm hình, và quan sát xem làm cách nào để bạn có thể vận dụng những kiến thức đã học để đưa những tấm hình của bạn lên một tầm cao mới.

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s